دینی - اعتقادی

1500 - نـمـاز آيـات كه دستور آن بعدا گفته خواهد شد , به واسطه سه چيز واجب مى شود : اول گرفتن خورشيد.
دوم گرفتن ماه , اگر چه مقدار كمى از آنها گرفته شود و كسى هم از آن نترسد.
سـوم زلـزلـه - بـنابر احتياط واجب - اگر چه كسى هم نترسد و اما در رعد و برق و بادهاى سياه و سرخ و مـانـنـد ايـنها از آيات آسمانى در صورتى كه بيشتر مردم بترسند و هم چنين در حوادث زمينى مانند فرو رفتن آب دريا و افتادن كوه كه موجب ترس اكثر مردم شود بنابر احتياط مستحب نماز آيات ترك نشود.
1501 - اگـر از چيزهايى كه نماز آيات براى آنها واجب است بيشتر از يكى اتفاق بيفتد , انسان بايد براى هر يك از آنها يك نماز آيات بخواند , مثلا اگر خورشيد بگيرد و زلزله هم بشود , بايد دو نماز آيات بخواند.
1502 - كسى كه قضاى چند نماز آيات بر او واجب است , چه همه آنها براى يك چيز بر او واجب شده باشد , مـثـلا سـه مـرتـبه خورشيد گرفته و نماز آنها را نخوانده است , چه براى چند چيز باشد مثلا براى آفتاب گـرفـتـن و مـاه گرفتن و زلزله نمازهايى بر او واجب شده باشد , موقعى كه قضاى آنها را مى خواند لازم نيست معين كند كه براى كدام يك آنها باشد.
1503 - چـيـزهـايى كه نماز آيات براى آنها واجب است , در هر جايى اتفاق بيفتد , فقط مردم همان جا بايد نماز آيات بخوانند و بر مردم جاهاى ديگر واجب نيست .
1504 - وقت شروع در نماز آيات موقعى است كه خورشيد يا ماه شروع به گرفتن مى كند و تا زمانى كه به حـالـت طـبـيعى برنگشته ادامه دارد , ( اگر چه بهتر آن است كه به قدرى تاخير نيندازد كه شروع به باز شدن كند ) ولى تمام كردن نماز آيات را مى تواند تا بعد از باز شدن خورشيد يا ماه تاخير انداخت .
1505 - اگـر خواندن نماز آيات را به قدرى تاخير بيندازد كه آفتاب يا ماه شروع به باز شدن كند , نيت اداء مانعى ندارد , ولى اگر بعد از باز شدن تمام آن , نماز بخواند بايد نيت قضا نمايد.
1506 - اگـر مـدت گـرفـتـن خـورشيد يا ماه به اندازه خواندن يك ركعت نماز يا كمتر باشد , نمازى كه مـى خـوانـد ادا است , و هم چنين است اگر مدت گرفتن آنها بيشتر باشد ولى انسان نماز را نخواند , تا به اندازه خواندن يك ركعت يا كمتر به آخر وقت آن مانده باشد.
1507 - مـوقـعى كه زلزله و رعد و برق و مانند اينها اتفاق مى افتد , اگر وقتشان وسعت داشته باشد , لازم نـيست نماز آيات را فورا بخواند و در غير اين صورت بايد فورا آن را بخواند به نحوى كه در نظر مردم تاخير محسوب نشود و اگر تاخير كرد , احتياط مستحب آن است كه بعدا بدون نيت ادا و قضا بخواند.
1508 - اگـر گـرفتن آفتاب يا ماه را نداند و بعد از باز شدن آفتاب يا ماه بفهمد كه تمام آن گرفته بوده , بايد قضاى نماز آيات را بخواند , ولى اگر بفهمد مقدارى از آن گرفته بوده قضا بر او واجب نيست .
1509 - اگر عده اى بگويند كه خورشيد يا ماه گرفته است , چنانچه انسان از گفته آنان يقين يا اطمينان شخصى پيدا نكند و نماز آيات نخواند و بعد معلوم شود راست گفته اند.
در صورتى كه تمام خورشيد يا ماه گرفته باشد , نماز آيات را بخواند , ولى اگر مقدارى از آن گرفته باشد , خـوانـدن نـمـاز آيـات بر او واجب نيست و هم چنين است اگر دو نفر كه عادل بودن آنان معلوم نيست , بگويند خورشيد يا ماه گرفته , بعد معلوم شود كه عادل بوده اند.
1510 - اگـر انـسـان بـه گفته كسانى كه از روى قاعده علمى وقت گرفتن خورشيد و ماه را مى دانند , اطمينان پيدا كند كه خورشيد يا ماه گرفته , بايد نماز آيات را بخواند.
و نـيـز اگر بگويند فلان وقت خورشيد يا ماه مى گيرد و فلان مقدار طول مى كشد و انسان به گفته آنان اطمينان پيدا كند , بايد به حرف آنان عمل نمايد.
1511 - اگر بفهمد نماز آياتى كه خوانده باطل بوده , بايد دوباره بخواند و اگر وقت گذشته قضا نمايد.
1512 - اگر در وقت نماز يوميه نماز آيات هم بر انسان واجب شود , چنانچه براى هر دو نماز وقت دارد , هر كدام را اول بخواند اشكال ندارد , و اگر وقت يكى از آن دو تنگ باشد اول آن را بخواند , و اگر وقت هر دو تنگ باشد , بايد اول نماز يوميه را بخواند.
1513 - اگـر در بـيـن نـماز يوميه بفهمد كه وقت نماز آيات تنگ است , چنانچه وقت نماز يوميه هم تنگ باشد , بايد آن را تمام كند بعد نماز آيات را بخواند.
و اگر وقت نماز يوميه تنگ نباشد , آن را بشكند و اول نماز آيات و بعد نماز يوميه را بجا آورد.
1514 - اگـر در بـين نماز آيات بفهمد كه وقت نماز يوميه تنگ است , بايد نماز آيات را رها كند و مشغول نماز يوميه شود و بعد از آن كه نماز را تمام كرد پيش از انجام كارى كه نماز را به هم بزند , بقيه نماز آيات را از همانجا كه رها كرده بخواند.
1515 - اگر در حال حيض يا نفاس زن آفتاب يا ماه بگيرد يا زلزله اتفاق بيفتد , نماز آيات بر او واجب نيست و قضا هم ندارد.

دستور نماز آيات

1516 - نماز آيات دو ركعت است و در هر ركعت پنج ركوع دارد , و دستور آن اين است كه انسان بعد از نيت , تـكـبير بگويد و يك حمد و يك سوره تمام بخواند و به ركوع رود و سر از ركوع بردارد , دوباره يك حمد و يك سوره بخواند باز به ركوع رود تا پنج مرتبه و بعد از بلند شدن از ركوع پنجم دو سجده نمايد و برخيزد و ركعت دوم را هم مثل ركعت اول بجا آورد و تشهد بخواند و سلام دهد.
1517 - در نـمـاز آيـات مـمـكـن است انسان بعد از نيت و تكبير و خواندن حمد , آيه هاى يك سوره را پنج قـسـمـت كـند و يك آيه يا بيشتر از آن را بخواند , بلكه كمتر از يك آيه را نيز مى تواند بخواند ولى بايد بنابر احـتـيـاط جـمله تامه باشد و سپس به ركوع رود و سر بردارد و بدون اين كه حمد بخواند , قسمت دوم از همان سوره را بخواند و به ركوع رود و همين طور تا پيش از ركوع پنجم سوره را تمام نمايد , مثلا در سوره فـلق اول بسم اللّه الرحمن الرحيم * قل اعوذ برب الفلق بگويد و به ركوع رود , بعد بايستد و بگويد : من شر ما خلق دوباره به ركوع رود و بعد از ركوع بايستد و بگويد : ومن شر غاسق اذا وقب باز به ركوع رود و بايستد و بـگـويد : ومن شر النفاثات في العقد و برود به ركوع باز هم سر بردارد و بگويد : ومن شر حاسد اذا حسد و بـعد از آن به ركوع پنجم رود و بعد از سر برداشتن , دو سجده كند و ركعت دوم را هم مثل ركعت اول بجا آورد و بـعـد از سـجـده دوم تـشهد بخواند و نماز را سلام دهد , و نيز جايز است كه به كمتر از پنج قسمت تقسيم نمايد لكن هر وقت سوره را تمام كرد لازم است حمد را قبل از ركوع بعدى بخواند.
1518 - اگر در يك ركعت از نماز آيات , پنج مرتبه حمد و سوره بخواند و در ركعت ديگر يك حمد بخواند و سوره را پنج قسمت كند مانعى ندارد.
1519 - چيزهايى كه در نمازهاى يوميه واجب و مستحب است در نماز آيات هم واجب و مستحب مى باشد , ولـى در نـمـاز آيـات در صـورتـى كه با جماعت باشد , مى تواند رجاء به جاى اذان و اقامه سه مرتبه بگويند الصلوة و در غير جماعت چيزى نيست .
1520 - مـستحب است پيش از ركوع و بعد از آن تكبير بگويد و بعد از ركوع پنجم و دهم قبل از تكبير سمع اللّه لمن حمده نيز بگويد.
1521 - مـستحب است پيش از ركوع دوم و چهارم و ششم و هشتم و دهم قنوت بخواند و اگر فقط قنوت پيش از ركوع دهم بخواند كافى است .
1522 - اگر در نماز آيات شك كند كه چند ركعت خوانده و فكرش به جايى نرسد نماز باطل است .
1523 - اگر شك كند كه در ركوع آخر ركعت اول است يا در ركوع اول ركعت دوم و فكرش به جايى نرسد , نـمـاز بـاطـل اسـت , ولى اگر مثلا شك كند كه چهار ركوع كرده يا پنج ركوع , چنانچه شك او پيش از رسيدن به سجده بوده ركوعى را كه شك دارد به جا آورده يا نه , بايد به جا آورد ولى اگر براى سجده خم شده بايد به شك خود اعتنا نكند.
1524 - هر يك از ركوع هاى نماز آيات ركن است كه اگر عمدا كم يا زياد شود نماز باطل است , و هم چنين است اگر اشتباها كم شود و يا - بنابر احتياط - اشتباها زياد شود.

منبع:پایگاه اینترنتی آیه الله سیستانی